Дзень Волі ў Беларусі: масавыя затрыманні і судовыя працэсы

25 сакавіка Беларусь адзначае Дзень Волі – неафіцыйнае свята, якое ўшаноўвае дату стварэння ў 1918 годзе Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР). У Мінску ўлады прапанавалі правесці мітынг ў іншы час і не ў тым месцы, дзе запытвалі лідэры апазіцыі, таму апошнія адазвалі сваю заяўку. Улады палічылі любы альтэрнатыўны масавы сход несанкцыянаваным. Дзень 25 сакавіка ў Мінску скончыўся затрыманнем сотняў пратэстоўцаў.

З самай раніцы цэнтр Мінска быў поўны службовых машын і супрацоўнікаў міліцыі. Пратэстоўцы планавалі сабрацца каля будынка Акадэміі навук, але міліцыя заблакавала месца сустрэчы і затрымлівала людзей, якія здолелі туды дабрацца. Масавыя затрыманні адбываліся ўздоўж праспекта Незалежнасці.

Затрыманні

Праваабаронцы

25 сакавіка а 12:45 па мясцовым часе, прыкладна за гадзіну да пачатку запланаваных мірных пратэстаў, у мінскім офісе Праваабарончага цэнтру “Вясна” міліцыяй быў праведзены ператрус. 57 чалавек былі затрыманыя, але хутка вызваленыя. Большасць затрыманых былі валанторамі, якія павінны былі назіраць за пратэстам у цэнтры Мінска. Сярод астатніх былі міжнародныя назіральнікі, прадстаўнікі замежных СМІ і праваабарончых арганізацый, у тым ліку прадстаўніца Front Line Defenders Маша Чычэнкова, а таксама старшыня Беларускага Хельсінкскага Камітэта Алег Гулак і юрыст “Вясны” Анастасія Лойка. Людзі былі вымушаныя легчы на ​​падлогу, у памяшканні адбыўся вобшук. Аднак у выніку ўсе затрыманыя былі вызваленыя. “Пасля таго, як нас адвялі ў трэнажорную залю, нас усіх пачалі абшукваць. Потым міліцыянты зачытвалі імёны і выпускалі нас па трое”, сказала Анастасія Лойка пасля свайго вызвалення. Адзін з затрыманых, Аляксей Лойка, быў дастаўлены ў бальніцу, бо быў збіты АМАПам падчас рэйду.

26 сакавіка міліцыя затрымала каля дзясятка дэманстрантаў на Кастрычніцкай плошчы ў Мінску, калі яны пратэставалі супраць гвалтоўнага разгону мірных сходаў у цэнтры горада, у якіх прынялі ўдзел тысячы людзей. Таццяна Рэвяка, прэзідэнтка Беларускага Дома правоў чалавека імя Барыса Звозскава, была затрыманая разам з пратэстоўцамі. У выніку яна была выпушчаная без прад’яўлення абвінавачванняў. “Міліцэская машына завезла нас у РУУС Цэнтральнага раёна Мінска, дзе нам было загадана стаць тварам да сцяны і падняць рукі. Пазней мне было дазволена апусціць рукі ўніз. Нас трымалі больш за тры гадзіны такім чынам. Я налічыла каля 20 чалавек, у асноўным маладых мужчын. Потым яны пачалі фатаграфаваць”, – сказала праваабаронца пасля свайго вызвалення. Таксама яна адзначыла, што супрацоўнік міліцыі папрасіў яе падпісаць пратакол аб адміністратыўным правапарушэнні. Таццяна адмовілася гэта зрабіць, так як прайшло больш за тры гадзіны з моманту яе затрымання, і ніхто не патлумачыў, у чым яна была абвінавачаная.

Праваабаронца Сяржук Русецкі быў ненадоўга затрыманы ў Бярозе. Аднак неўзабаве ён быў вызвалены без прад’яўлення абвінавачванняў. Юрый Бельскі, прадстаўнік Беларускага Хельсінскага Камітэта ў Полацку, быў затрыманы ў Полацку і ​​вызвалены 27 сакавіка.

Трое праваабаронцаў, Кастусь Мардзвінцаў (ПЦ “Вясна”), Леанід Свецік (ПЦ “Вясна”) і Павел Левінаў (БХК), былі затрыманыя ў Віцебску. Павел Левінаў быў назіральнікам на мірных сходах у Віцебску 25 і 26 сакавіка. Ён меў адпаведны бэдж і афіцыйнае заданне ад Рэспублікага праваабарончага грамадскага аб’яднання «Беларускі Хельсінкскі Камітэт». Павел Левінаў у цяперашні час знаходзіцца ў шпіталі з гіпертанічным крызам (высокі крывяны ціск). 27 сакавіка 2017 года Павел Левінаў і ягоныя калегі паўстануць перад судом. У выпадку прызнання вінаватымі, ім пагражае адміністрацыйны штраф або адміністрацыйны арышт. У выпадку складання некалькіх абвінавачванняў агульная працягласць пазбаўлення волі можа быць да 25 сутак.

Людзі: Мінск + Рэгіёны

Мінск

Паводле апошніх ацэнак, каля 700 чалавек былі затрыманыя 25 сакавіка. Большасць з іх была ў рэшце вызваленая – альбо без прад’яўлення абвінавачванняў, альбо пасля таго, як ім былі прад’яўленыя абвінавачванні ў “незаконным пікетаванні”. Каля 100 дэманстрантаў правялі ноч у аддзяленнях міліцыі, чакаючы судоў у панядзелак 27 сакавіка. У перыяд з 3 па 24 сакавіка, напярэдадні Дня Волі, больш за 300 актывістаў былі затрыманыя, у тым ліку 26 чалавек па справе аб “масавых беспарадках”.

26 сакавіка міліцыя затрымала каля 40-50 дэманстрантаў на Кастрычніцкай плошчы Мінска, бо яны пратэставалі супраць гвалтоўнага разгону мірных сходаў у цэнтры горада, у якім прынялі ўдзел тысячы людзей.

Месцазнаходжанне па меншай меры трох чалавек, затрыманых 25 ці 26 сакавіка, невядома.

Рэгіёны

25 сакавіка акцыі ў Гродна і Брэсце былі санкцыянаваныя ўладамі і прайшлі без затрыманняў. Несанкцыянаваныя дэманстрацыі ў Віцебску і Гомелі сабралі сотні людзей і скончылася затрыманнямі актывістаў. Прыкладна 10 чалавек былі затрыманыя ў Віцебску і прыкладна 13 – у Гомелі.

26 сакавіка у розных гарадах былі праведзеныя акцыі пратэсту ў знак салідарнасці з затрыманымі напярэдадні. Яны таксама скончыліся затрыманнем дзясяткаў чалавек. Некаторыя з іх былі вызваленыя, у той час як іншыя чакаюць суда ў панядзелак, 27 сакавіка, у зняволенні.

У прыватнасці, каля 30 чалавек былі затрыманыя ў Бабруйску. Трынаццаць пратэстуючых былі затрыманыя ў Брэсце. Рыгор Крывіцкі, актывіст, які арганізаваў акцыю пратэсту ў Мазыры, быў затрыманы міліцыяй і абвінавачаны ў парушэнні абмежаванняў на правядзенне масавых мерапрыемстваў. Некалькі чалавек былі затрыманыя ў Оршы. Шэраг апазіцыйных актывістаў былі затрыманыя ў Рэчыцы.

Адказ МЗС Беларусі

У афіцыйнай заяве Міністэрства Замежных Спраў Беларусі ахарактарызавала дзеянні праваахоўных органаў 25-га сакавіка як “абсалютна адэкватныя” і абгрунтавала гэтыя дзеянні неабходнасцю прадухіліць кровапраліцце. МЗС адзначыла, што пратэсты ў шэрагу беларускіх гарадоў прайшлі без якіх-небудзь інцыдэнтаў, і прапанавала еўрапейскім палітыкам звярнуць увагу на дзеянні паліцыі падчас масавых пратэстаў у сваіх уласных краінах.

Артыкулы па тэме:

Патрабуем спыніць нагнятанне істэрыі і атмасферы страху ў беларускім грамадстве

У Беларусі дзясяткі затрыманых на фоне пратэстаў “сацыяльных дармаедаў”

Беларусы выступаюць супраць “падатка на дармаедства”

Latest

December 1, 2020

Патрабуем неадкладнага вызвалення палітвязня Яна Салановіча

У суме Яну прысуджана 86 сутак адміністрацыйнага арышту, 27 з якіх ён знаходзіцца ў ЦІП. Ёсць асцярогі, што Ян можа быць падвергнуты арышту на яшчэ большыя тэрміны.

December 1, 2020

#StopSLAPPs: Coalition calls on EU to take action against gag lawsuits targeting watchdogs.

Human Rights House Foundation is among 60 organisations jointly calling for the EU to take action against SLAPPs – the gag lawsuits silencing journalists, activists and human rights defenders across Europe. The coalition of organisations today endorses the Model EU Anti-SLAPP Directive ahead of the European Commission’s launch of its European Democracy Action Plan (EDAP).

November 30, 2020

Патрабуем неадкладнага вызвалення палітвязня Максіма Паўлюшчыка

Напісанне на асфальце надпісу “Не забудзем” не з’яўляецца хуліганствам.